نوشته شده در تاريخ دوشنبه چهاردهم شهریور 1390 توسط آقای رخیصی

     

محال است دوستان عرب زبان یا دوستان آشنا به موسیقی عربی با این خواننده خوش صدا آشنایی نداشته باشند.این پست را برای دوستان غیر عرب زبان گذاشتم تا بدونن که موسیقی عربی قبلا ریشه در عشق پاک و بشردوستی و آزادی بوده است و چند سال اخیر تبدیل به فاجعه شده است متاسفانه.

 

این خواننده زندگی خیلی عجیبی و جالب و بسیار غم انگیزی داشته:

نام واقعی او عبدالحلیم اسماعیل شبانه...ملقب به بلبل گندمگون (العندلیب الاسمر)...در سال 1929 در روستای الحلوات از توابع استان شرقي واقع در 85 کيلومتري شمال قاهره چشم به جهان گشود...مادرش بعد از بدنیا آوردن او از دنیا رفت...یک سال پس از بدنیا آمدن عبدالحلیم پدرش نیز در گذشت... عبدالحلیم از در همان سالهای اول تولدش یتیم شد...

 

وی در پیش دایی خود حاج متولی عماشه زندگی کرد...بعد از ورود او به مدرسه متوجه علاقه شدید او به موسیقی شد بگونه ای که رئیس گروه سرود مدرسه شد...و بعد از این تلاش زیادی کرد تا به دنیای موسیقی وارد شود... بعد از مدتی طولانی از رنج و سختی و تلاشهای منتهی به شکست بالاخره فرصت برای او در ترانه (علی قد الشوق) مهیا شد...بلبل گندم گون بعد از این آهنگ بسیار معروف شد...بعد از آن عبدالحلیم سیر سعودی را در مصر و کشورهای عربی طی کرد. در 11سالگی وارد مدرسه موسیقی در قاهره شد و آواز و نوازندگی ساز ابوا رو شروع کرد.بصورت تصادفی در رادیوقاهره آواز خوند و مورد استقبال قرار گرفت.

 عبدالحلیم هیچوقت ازدواج نکرد اماگفته میشه که شش سال بصورت مخفیانه زندگی مشترکی با سوآد حُسنی هنرپیشه معروف داشته که البته دوستان صمیمی این دو ماجرا رو تکذیب میکنند،جالبه که سوآد حسنی دقیقا در سالگرد تولد عبدالحلیم در سال2001فوت کرد.اما مطمئنا عبدالحلیم در جوانی به شدت درگیر ماجرایی عاشقانه بادختری میشه که والدینش اجازه ازدواجش با عبدالحلیم رو نمیدادند،و سرانجام هم وقتی اجازه رو میدن، دختر قبل از عروسی براثر بیماری مزمنی که داشت میمیره.عبدالحلیم تا آخر عمر از فکر اون خارج نشد و بسیاری از ترانه های غم انگیز خودش رو به اون تقدیم کرد.(از جمله همین ترانه فالگیر).عبدالحلیم از 11 سالگی دچار نوعی بیماری کبدی شد ،بسیاری منتقدین و رقبا اون رو متهم میکردند که ماجرای بیماری رو سر هم کرده که توجه طرفدارانش رو جلب کنه،اما مرگ عبدالحلیم بر اثر این بیماری نقطه پایانی بر این اتهامات بود.تشییع جنازش در مصر پس از مراسم خاکسپاری جمال عبدالناصر و ام کلثوم شلوغ ترین مراسم تاریخ مصر بود و حداقل 50 نفر با شنیدن خبر مرگش خودکشی کردن(جل الخالق!)جسدش در مسجد الرفاعی قاهره خاک شد.

  

آمار ها نشون میدن که هنوز هم بعد از سی سال، آلبومهاش جزو پرفروشترینها در جهان عرب هستن.ترانه فالگیر(قاریه الفنجان) آخرین و معروفترین ترانه اوست که بر روی شعری از نزار قبانی ساخته شده،و گفته میشه که بسیار شبیه زندگی خودش بوده. بچه ها این ترانه به قدری مورد استقبال قرار گرفت که تو ایران هم بعد از انقلاب بعنوان یک ترانه مجاز فروش باورنکردنی داشت و از رادیو و تلویزیون پخش میشد.

عکسهایی از عبدالحلیم در بستر بیماری :

 

عرض کنم به حضور دوستان که موسیقی عربی، مواقعی با همون مثلث معروف (خواننده ،آهنگساز،شاعر) کامل بوده.یکی از این ترانه ها که هنوز بعد از سی سال از نظر جذابیت تکون نخورده،ترانه فالگیر(قارئه الفنجان)هستش که شعرش رو شاعر بزرگ دنیا،نزار قبانی،اهل سوریه گفته و آوازش رو هم خواننده فقید مصری عبدالحلیم حافظ اجرا کرده.

اما مختصری درباره نزار قبانی: نزار در یکی از محله‌های قدیمی شهر دمشق سوریه به‌ دنیا آمد.هنگامی که‌ ۱۵ ساله‌ بود خواهر ۲۵ ساله‌اش به‌ علت مخالفت خانواده‌اش با ازدواج با مردی که‌ دوست داشت اقدام به‌ خودکشی نمود. در حین مراسم به‌ خاکسپاری خواهرش وی تصمیم گرفت که‌ با شرایط اجتماعی که‌ او آن را مسبب قتل خواهرش می‌دانست بجنگد.هنگامی که‌ از او پرسیده‌ می‌شد که‌ آیا او یک انقلابی است، در پاسخ می‌گفت: "عشـق در جهان عرب مانند یک اسیر و برده‌ است و من ‌می‌خواهم که‌ آن را آزاد ‌کنم. من می‌خواهم روح و جسم عرب را با شعرهایم آزاد کنم. روابط بین زنان و مردان در جهان ما درست نیست." بخش هايي از اشعار نزار قباني تاكنون به فارسي ترجمه و منتشر شده است. موسی بيدج، موسی اسوار، احمد پوري و مهدی سرحدی مترجماني هستند كه تاكنون نسبت به ترجمه‌ي بخشي از آثار نزار به فارسي اقدام كرده اند. 


این هم ترانه منتخب از عبدالحلیم ، بنام بحلم بیوم تقدیم به خوانندگان این پست :

  

بحلم ؛ احلم ؛ احلم ؛ ياريت أحلامـي تبقي حقيقـة

خواب میبینم ، ای کاش خوابم به واقعیت تبدیل میشد
يـاريـت تتحـقـق کلی دقيقة

ای کاش هر دقیقه تبدیل به واقعیت می شد
أحلم بيـوم أشـوف الشفـايـف

خواب روزی را میبینم که لبها
بتـتـكلــم كلام فيــه حـب

سخنانی را بگوید که در آن عشق باشد
أحلم بيوم أشوف الناس

خواب روزی را میبینم که مردم
ماعرفـش جـراح في القلـب

زخم دل را تجربه نکرده باشند
أحلم بيوم أشــوف الـدموع

خواب روزی را میبینم که شاهد اشکهایی باشم
ما فيــهاش دمـوع أحزان

که در آنها اشکهای ناراحتی نباشد و فقط اشکهای شادی باشد
أحلم بيوم أشـــوف بــكــرة

خواب روزی را میبینم که فردا
بيـزرع ضــحكة للإنسان
در دلهای انسانها تبسم و خنده بکارد
أحلم بيوم تشـــوف عــينــي

خواب روزی را میبینم که چشمانم
فرحـــة قلـوب الصابرين

شادی دلهای صابرین (در راه عشق) را ببیند
وأشـوف الحياره في طريــق الأمل ماشييــن

و بیچارگان را ببیند که در مسیر آرزوها قدم بردارند
أشوف اللي هاجـــر أشوف اللي هاجر راجـع هنا لمکانه

خواب روزی را میبینم که سفر کرده به اینجا برگردد؛ به جایی که تعلق دارد
وأشــوف اللي يائس جفت دمــوع أحـزانـه

و ببینم که ناامیدان اشکهایشان خشک شده اند
أحلم بيوم أشـــوف الدنيـا نور على كل البشــر

خواب روزی را میبینم که جهان نوری یکسان برای تمام بشر باشد
واشـــوف السما ما يغبشي يــوم عنهـا قـمر

و آسمانی را ببینم که ماه حتی یک روز در آن ناپدید نگردد

عنها قمر

...

 

کلمات :

بحلم : خواب میبینم

اشوف : شاهد باشم

الشفایف : لبها

الدموع : اشکها

ضحکه : خنده

الامل : آرزو

 

عذر میخوام اگه ترجمه مشکل داره.ترجمه شعر از زبانی به زبان دیگر کار بسیار سختیه و زیبایی شعر را آنگونه که باید نشون نمیده.

 

عبدالحلیم حافظ 56 ترانه خواند و در 16 فيلم سينمايي بازي کرد.

بعضی از آهنگ های عبدالحلیم :

ترانه اهواک

برای دانلود آهنگ های بیشتر به آدرس زیر سری بزنید :

درست است که این آهنگ ها به درد ماشین و بقول بچه ها ترکوندن نمیخورن ولی بد نیست که گاهی وقتها این ترانه ها رو گوش دهیم تا یادواره سادگی و صداقت و صمیمیت دوران گذشته باشند.

امیدوارم خوشتون اومده باشه---خالد رخیصی

منبع : پدرم ، برادر بزرگترم  و خلاصه اینور و اونور و با تشکر از ویکی پدیا!